NEDERLAND — Het is beslist een unicum dat op ongeveer hetzelfde moment zoveel carillons worden bespeeld en luidklokken over stad en land klinken! Zaterdag 1 december werd om twee minuten voor twaalf op bijna 350 locaties in heel Nederland de ‘Noodklok voor het Klimaat’ geluid. Vaak door letterlijk de klokken te luiden, maar ook door op ruim 50 beiaarden in Nederland, België, Denemarken, Duitsland en zelfs Rusland en de USA het bekende nummer ‘The Final Countdown’ van Europe te spelen.

Met dit noodsignaal, een initiatief van Greenpeace, riepen burgers minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat op om het voortouw te nemen tijdens de komende internationale klimaattop in Katowice in Polen. Uit een recent rapport van de Verenigde Naties blijkt dat de opwarming van de aarde kan én moet worden beperkt tot 1,5 graad. Volgens deskundigen heeft het verschil tussen 1,5 en 2 graden opwarming desastreuze gevolgen voor onze planeet.

De oproep van Greenpeace bracht Esther Schopman, stadsbeiaardier van Enschede, op het idee om niet alleen de luidklokken, maar álle klokken van de Grote kerk in te zetten. Greenpeace vond haar voorstel om daarvoor een bewerking van ‘The Final Countdown’ te maken meteen geweldig. Door veel beiaardiers persoonlijk te benaderen en deze bewerking vrij beschikbaar te stellen lukte het haar zo’n 40 beiaardiers te overtuigen dat meedoen aan deze actie belangrijk is. “Wij hebben als musici de mogelijkheid én daarom ook de verantwoordelijkheid om met ons instrument aandacht te vragen voor belangrijke, maatschappelijke zaken als deze,” vindt Schopman. “Met muziek kunnen we in de bres springen voor onze prachtige planeet.”

noodklok enschedeDe Enschedese stadsbeiaardier maakte vervolgens haar eigen muzikale oproep nog krachtiger door een band te vormen met ArtEZ-conservatorium studenten. Een repetitie van deze gelegenheidsband werd zelfs gefilmd voor het promotiefilmpje van Greenpeace. Hun concert ‘Last Call for Climate Change’ trok de aandacht van zowel de lokale als de landelijke pers. Samen met Ronja Maltzahn (singersongwriter, uit Duitsland), Ryan Song (zang, uit China), Ezekiel French (percussie, uit Australië), en de Nederlanders Ruben Verkerke (gitaar) en Odin de Jong (geluidstechniek), speelde Schopman niet alleen ‘The Final Countdown’, maar ook ‘Wonderful World’ (Louis Armstrong), ‘Do no Wrong’ (Thirteen Senses) en een zelf geschreven nummer van Ronja, ‘Whole New World’. Het publiek raakte ontroerd toen direct na het applaus op verschillende plaatsen in de binnenstad de klokken begonnen te luiden!

Uiteindelijk klonken rond het middaguur beiaarden en luidklokken van Groningen tot Maastricht, van Zwolle tot Rotterdam en van Haarlem tot Nijmegen.

Het was bijzonder dat in Groningen de Ruimstraatklok van de Martinitoren werd geluid. Zoiets gebeurt hoogstzelden en eigenlijk alleen maar bij calamiteiten. Maar volgens de klokkenluiders voldoet klimaatverandering beslist aan dat criterium.

In de Westertoren in Amsterdam werd om 11:58 een klok geluid door de Amsterdamse wethouder van duurzaamheid Marieke van Doorninck, samen met Greenpeace directeur Anna Schoemakers. Daarvan waren zo’n 100 mensen getuige.

Ook in Rotterdam luidde een wethouder de klokken, die van de St. Laurenstoren, maar pas nadat twee dagen eerder een motie door de Partij voor de Dieren door de gemeenteraad was aangenomen. Daarnaast werden In deze stad eveneens de carillons van het Stadhuis en de Pelgrimsvaderskerk bespeeld.

Heleen van der Weel bracht op de beiaard van het Vredespaleis een speciaal programma dat behalve uit ‘The Final Countdown’ bestond uit muziek geïnspireerd op de vier elementen Aarde, Vuur, Lucht en Water. Om de minister extra aan te moedigen besloot zij haar concert met een traditioneel Pools lied.

We kunnen zonder meer vaststellen dat het carillon op deze manier een waardevolle bijdrage heeft kunnen leveren aan een thema van levensbelang.

Deelnemers aan de actie bij de Domtoren in UtrechtDeelnemers aan de actie bij de Westertoren in Amsterdam

De aankomst van Sinterklaas is ook aan de beiaardiers niet voorbijgegaan. 

Bauke Reitsma deelt op facebook hoe de automatiek in Baarn al is aangepast. Bij de intocht van de Sint in Baarn volgende week zaterdag zal het carillon ook bespeeld worden. Ook Chardy van Riel was al druk aan het versteken voor Sinterklaas.

Stichting Klinkend Erfgoed Nederland heeft een film gemaakt over het Klinkend Erfgoed Festival wat eind Augustus plaats vond in Maastricht.  

Het festival Klinkend Erfgoed in Maastricht werd op 31 augustus in de Bonbonnière geopend met een symposium: Hoe kan klinkend erfgoed weer verbinden?

Bekijk hier het filmpje met enkele highlights van het symposium en het festival.

 

Na het overlijden van de Charles Aznavour(Parijs, 22 mei1924 – Mouriès, 1 oktober 2018) zanger, liedjesschrijver en acteur leeft zijn muziek nog door. De stadsbeiaardier van Utrecht, Malgosia Fiebig, speelde begin oktober als hommage "For me, Formidable" op de Domtoren van Utrecht. Dat is niet onopgemerkt gebleven, een bewijs dat het carillon mensen uit vele landen kan verbinden. 

Lees het artikel over Malgosia Fiebig op artdaily.com

Een opname is na te luisteren op youtube, bijvoorbeeld deze.

 

11 November was een zeer feestelijke dag voor het Utrechts Klokkenluiders Gilde (UKG), op de avond van Sint Maarten, schutspatroon van de stad Utrecht, vond ook de eerste officiële luiding plaats van twee nieuwe klokken in de Buurtoren. Poncianus en Agnes, en Catharina-Amalia. Met deze twee nieuwe luidklokken is het geluid van de toren weer op middeleeuwse sterkte gebracht. 

De eerste luiding is hier te horen, op de Facebookpagina Utrechts Klokkenluiders Gilde (UKG) valt veel informatie over de nieuwe klokken te vinden. 

Wat hoor ik nou toch? Waar komen die oerwoudklanken vandaan?  Vroegen mensen op straat in Doesburg zich vertwijfeld af op 4 november. De luisteraars op de luisterplaats bij mevrouw Verkade in de tuin wisten het antwoord vanaf de Martinitoren, waar de compositie: “So swaar soos ’n Olifant” werd uitgevoerd door Richard de Waardt. Deze compositie van Harm Roche van Tiddens zorgde voor de ongebruikelijke klanken vanaf de toren in Doesburg. De compositie was een samenspel van elektronica en carillon. Tijdens de uitvoering reageerde de computer op de klokken en de klanken van het carillon. Dat samenspel zorgde voor bijzondere klanken, die nog het meest deden denken aan de jungle. Dat was ook de bedoeling van de componist zo vertelde hij na afloop. Harm is geïnspireerd door een jonge olifant die de oefeningen doet om zijn slurf te gebruiken. Harm is afkomstig uit Zuid-Afrika, dat verklaart veel. De compositie was het sluitstuk van een reeks van 5 winnendecomposities die het resultaat zijn van de masterclass die de KNKV heeft georganiseerd in samenwerking met de Nederlandse Beiaardschool.

Het programma bestond uit 5 composities die door 5 verschillende beiaardiers werden uitgevoerd (zie foto onder). Het programma werd afgesloten met de compositie “Centenary Bells", die door Leo Samama geschreven is ter gelegenheid van het 100 jarig bestaan van de KNKV. Toru Takao, de winnaar van het internationale beiaardconcours van Zwolle en Kampen voerde dit stuk uit.

programma Doesburg

De KNKV kan terug kijken op een prachtige Grande Finale, waar aan met vijf jonge componisten, en zes bevlogen beiaardiers meewerkten. De burgemeester van Doesburg mevrouw Loes van der Meijs reikte de prijzen uit aan Eveline Vervliet, Yael Levi, Nikos Kokolakis, Harm Roche van Tiddens in de sfeervolle en bomvolle Gasthuiskerk. Naast Frans Haagen, Gijsbert Kok, Gerdien Tanja was ook de componist Peter-Jan Wagemans in Doesburg aanwezig . Zij mogen als organisatoren en docententrots zijn op dit mooie inspirerende resultaat. Tot slot gaat onze dank uit naar de beiaardkring Doesburg en de gemeente Doesburg voor deze mooie en geslaagde dag. Dit concert en de ontvangst in Doesburg was een waardige afsluiting van het succesvolle jubileum jaar, 2018. Een jaar waarin de KNKV heeft laten zien dat ze klaar is voor de volgende 100 jaar.

In dit jubileum jaar zijn  zes nieuwe composities voor beiaard toegevoegd aan het repertoire voor de beiaard. De composities zijn te koop bij Het Beiaardcentrum Nederland.

Ada Boerma                    

Vijf solisten op een rij 242kb