De Bossche Beiaard Stichting

Gesprek met bestuurslid Arie van Olst

Arie, hoe ben je in het bestuur gekomen, hadden klokken je speciale belangstelling?

Nee, ik houd wel van muziek maar speel zelf niet. Ik heb 42 jaar bij de KPN gewerkt en na mijn pensionering ben ik voor allerlei functies gevraagd (o.m. 11 jaar lang voorzitter van het Rode Kruis Den Bosch). Op grond van mijn ervaring als directielid van de KPN en mijn netwerk ben ik gevraagd om binnen de stichting wat hulp te bieden. Ik wil mij graag dienstbaar maken aan de maatschappij.

De Bossche Beiaard Stichting heeft onlangs een bijzonder lespakket uitgegeven. Hoe is dat ontstaan?

Dat is eigenlijk het gevolg van onze doelstellingen. Als je meer aandacht wilt genereren voor het culturele erfgoed, begin dan bij de jeugd. Onze beiaardier Joost van Balkom heeft samen met een basisschool een lespakket ontwikkeld dat kan worden gebruikt voor kinderen uit groep 7 en 8.

In 2016 verscheen de eerste versie van het pakket ‘Hemelse Tonen’: een doos met o.a. 3 speeldoosjes, 3 gaatjestangen en strookjes. Daar kun je een melodietje in ponsen dat door het muziekdoosje kan worden afgespeeld. Tegenwoordig heeft geen enkele basisschool een aparte leerkracht muziek en de vaste leerkrachten staan ook niet te springen om extra werk. Daarom hebben we met subsidie een docent van de muziekschool kunnen aantrekken. Die behandelt in 3 lessen spreekwoorden en gezegden waarin klokken voorkomen; demonstreert verschillende toonhoogtes met behulp van bierflesjes die met water gevuld worden; helpt bij het maken van een liedje op het speeldoosje èn een eigen ringtone voor je smartphone!

Na de cursus gaan de kinderen met ouders en leerkrachten met de beiaardier mee de toren op.

Tot nu toe hebben 4 scholen in Den Bosch van het lesaanbod gebruikt gemaakt en zijn er ook twee dozen door basisscholen in Limburg besteld. Daarnaast zijn we met een tweetal scholen in gesprek voor het lesaanbod.

Het geld dat we verdienen met de verkoop gebruiken we om over een tijdje versie 2 te kunnen uitbrengen.

Op onze website www.beiaardonline.nl staat een video over een les met ‘Hemelse Tonen’.

Hoe werkt de Bossche Beiaard Stichting?

De BBS heeft een bestuur van 6 leden en een goed georganiseerde projectmatige taakverdeling. Nieuwe bestuursleden worden gevraagd voor specifieke taken zoals PR, onderhoud van de website, contacten met de gemeente, fondsenwerving en techniek bij evenementen.

Wij vergaderen standaard vier keer per jaar en vlak voor de beiaardweek een paar keer extra.

Ieder jaar organiseren wij de Bossche Beiaardweek, dit jaar afgesloten met een rijdende beiaard op het Kerkplein. Onder de talloze passanten waren enkele paren die spontaan gingen dansen op de Tango- en Salsamuziek die door beiaardier Joost van Balkom werd uitgevoerd.

Momenteel zijn we bezig na te denken hoe we nog meer voor onze donateurs kunnen doen.

Wij ontvangen subsidie van de gemeente en tot heden zijn de bezuinigingen gelukkig aan ons voorbij gegaan.. Verder genieten we de steun van zo’n 40 donateurs, de zogenaamde ’vrienden’. Speciaal voor hen organiseren wij jaarlijks een of twee concerten met iets extra’s zoals een hapje en drankje op een mooie locatie. En uiteraard blijven we streven naar meer vrienden.

Vorig jaar bestonden wij 25 jaar en mochten een bijzondere luisterplaats in de buurt van de Sint Jan gebruiken: een afgesloten tuin van een van de vrienden. Achterin staat een tuinhuisje met een carillon met porseleinen klokjes. De eigenaar handelde vroeger in ‘Chinese Art’.

Voorts trekken wij op met het Bossche Klokkenluiders Gilde dat vorig jaar is opgericht. Samen hebben wij de ‘Torennota’ geschreven die we toevallig vandaag aan de wethouder hebben overhandigd. Die was daardoor aangenaam verrast omdat in de gemeentelijke beleidsnota niets over torens en klokken staat… In de Torennota wordt o.a. het belang van beiaardspel en de betekenis van klokken voor de stad aanschouwelijk gemaakt.

In 2029 vieren we 400 jaar einde beleg van ‘s-Hertogenbosch en de wethouder wil dan ook speciale aandacht besteden aan torens en klokken. Daar moet je dus vroeg mee beginnen. De nota kwam voor hem op een heel mooi moment.

Onlangs is onze website vernieuwd. Dat gebeurde door een professionele bouwer samen met ons. De site wordt onderhouden door een bestuurslid.

Wat zijn de plannen voor de toekomst?

Dat is vooral het uitbouwen van de vier pijlers: elk jaar de beiaardweek houden; het aantal concerten voor de vrienden uitbreiden; samenwerking met het klokkenluidersgilde intensiveren en het promoten van ‘Hemelse Tonen’. De rode draad is het contact met de gemeente over het onderhoud van de beide carillons en het wekken van de publieke belangstelling door de bespelingen en het luiden.

Wat is het leukste wat je hebt gedaan voor de stichting?

Eén van de mooiste dingen was het boek ‘Van Balkom Beiaardiers’ in elkaar zetten, samen met de klokkenluiders een schrijver zoeken, fondsen werven, verkopen en nog winst maken ook!

Dick Klomp

 

François en Pieter Hemony, Stadsklokken- en geschut gieters in de Gouden Eeuw

Dat is de titel van het boek dat drs. Heleen van der Weel op 31 mei zal presenteren in het Vredespaleis in Den Haag. Op basis van een uitgebreide studie van bronnenmateriaal van verschillende steden laat Heleen van der Weel zien dat de broers zeer succesvol waren en een groot vermogen opbouwden. Het verhaal van de gebroeders wordt geplaatst in de sociale, culturele en religieuze context van de 17de eeuw.

Rond 1642 kregen de broers François en Pieter Hemony van het stadsbestuur van Zutphen opdracht om een klokkenspel te gieten voor de Wijnhuistoren (zie afbeelding in het nieuwsoverzicht). Het resultaat bleek een revolutie in de carillonwereld met zich mee te brengen: zo zuiver gestemd had nog nooit een klokkenspel geklonken! De faam van de broers verspreidde zich dan ook snel: maar liefst vijftig stads- en kloosterbesturen schaften hun klokkenspelen aan. Ze werkten afwisselend in Zutphen, Amsterdam en Gent.

Vanaf 1 juni verkrijgbaar via de boekhandel.

Een Beiaard Symposium in Museum Speelklok te Utrecht, afgewisseld met beiaardspel op de beiaard van de Domtoren in nauwe samenwerking met de Utrechtse klokkenspelvereniging. Op dit symposium zijn beiaardiers, leden van de NKV en de UKV, beiaardliefhebbers en andere muziekliefhebbers welkom. Klik hier voor informatie.

AMERSFOORT - In 2019 wordt de componist Louis Andriessen tachtig jaar. Om daar aandacht aan te geven, wordt zijn oeuvre voor beiaard dit jaar enkele malen uitgevoerd.

Op 6 juni a.s., de aanvang van Andriessens tachtigste levensjaar, zal Bauke Reitsma de uitvoering van beide werken verzorgen in Almere-Haven en Almere-Stad. Op de beiaard van de Goede Redetoren (Almere-Haven) wordt tussen 11.00 en 12.00 uur "De komst van Willibrord" uitgevoerd; tussen 13.00 en 14.00 uur klinkt op de beiaard van de Lichtboogtoren (Almere-Stad) het werk "De toren".

Op 11 augustus zal Roel Smit, oud-beiaardier van Deventer, op de beiaard van de Sint-Lebuïnustoren aldaar om 14.00 uur "De toren" en "De komst van Willibrord" spelen, omlijst met improvisaties. Naar verwachting zal de uitvoering plaatsvinden onder grote belangstelling. Klik hier om zijn volledige programma te zien.

Louis Andriessen stelt het initiatief zeer op prijs en zal, indien mogelijk, bij de uitvoering in Deventer aanwezig zijn.

Een vaartocht door de grachten van Amsterdam langs vijf prachtige carillons. Op deze tocht zijn beiaardiers, leden van de jubilerende NKV, beiaardliefhebbers en alle andere muziekliefhebbers welkom. Klik hier voor meer informatie en aanmelding.

Op het carillon van de Universiteit van Chicago in de toren van Rockefeller Chapel wordt op 25 en 26 mei een festival gehouden met een reeks wereldpremières van nieuwe carillonmuziek. Het festival is in de open lucht en dus vrij toegankelijk. Er wordt gemusiceerd door de nieuwe universiteitsbeiaardier, Joey Brink, door Tiffany Ng van de Universiteit Michigan, door Ellen Dickinson (Yale University) en door Frans Haagen van de Nederlandse Beiaardschool. Wie het gebeuren wil komen meemaken: graag opgeven, dan wordt er een naamkaartje aangemaakt. Zie voor verdere gegevens de (Engelstalige) folder: klik hier.