Met de oproep om “de tijd in de gaten te houden” opende buurtbewoonster en een van initiatiefnemers Greetje van der Krieke de feestelijke bijeenkomst in de Zuiderkerk te Amsterdam. Tijd stond centraal op deze bijeenkomst waarin we terug reisden in de tijd tot 1643. Het eerste jaartal dat vermeld op het beiaardiersbord dat op zaterdag 26 maart 2022 werd onthuld  door buurtbewoners en de vertegenwoordiger van de gemeente Amsterdam, afdeling Vastgoed.

 

IMG 2317

Het initiatief voor het beiaardiersbord werd genomen door Nieuwmarktbuurtbewoner Henri van Poll en stadsbeiaardier Gideon Bodden. Zij werden geïnspireerd door het al bijna een eeuw oude beiaardiersbord in de Oudekerkstoren. Samen met twee andere buurtbewoners, Marten en Greetje van der Krieke, gingen zij op zoek naar sponsoren, een timmerman en een handschilder. Het beiaardiersbord is na de onthulling overhandigd aan de gemeente Amsterdam, die ervoor zorgt dat de torens, de carillons en óók het beiaardiersbord, in topconditie worden doorgegeven aan de volgende generaties Amsterdammers.

IMG 2298

In de Zuiderkerk werd stilgestaan bij de betekenis die de carillonmuziek voor de inwoners heeft, eeuw na eeuw, bij oorlog en vrede, en hoe de muziek van de stadsbeiaardiers ongemerkt generaties en mensen met elkaar verbindt. Ook nu, in 2022 kan het carillon deze functie vervullen voor bijvoorbeeld vluchtelingen uit de Oekraïne, die op het carillon een vertrouwde melodie horen en herkennen.

IMG 2324

Sinds 1614 hebben generaties bewoners van de Nieuwmarktbuurt geleefd onder de klokkenklanken van de Zuidertoren. Wie waren die anonieme stadsmuzikanten, klokkenisten, die sinds 1643 de Zuidertoren met haar carillon hebben doen zingen? Het beiaardiersbord geeft antwoord op deze vragen, vanaf Sijbrandt van Noordt de eerste beiaardier tot aan Gideon Bodden en Boudewijn Zwart, de huidige beiaardiers. De bewoners van de Nieuwmarktbuurt hebben met elkaar het bord gefinancierd bijvoorbeeld uit inkomsten van filmopnames op de Raamgracht. De Zuidertoren hoort echt bij hun buurt, het is het baken van de plek waar zij wonen en leven. Er waren heel wat buurtgenoten, met hun eigen verhaal over de toren, het carillon en hun liefde voor Amsterdam, aanwezig op deze feestelijke bijeenkomst. Het bord is een cadeau van de Nieuwmarktbuurt aan de gemeente Amsterdam

De bijeenkomst in de Zuiderkerk was de feestelijke afsluiting van de tiende Open Toren Dag (OTD), die dit jaar ruim 13.000 bezoekers trok op 19 torens, verspreid over de hele stad. De opening van de tiende Open Toren Dag, volgens traditie met het luiden van de gong van de Beurs van Berlage, vond dit jaar plaats op de 22ste verdieping van Tower Ten in WTC Amsterdam, Zuidas. De 19 deelnemende torens, historische torens en hedendaagse  (woon)torens, zijn bakens in de stad. Naast een bezoek aan een toren was het ook mogelijk om deel te nemen aan diverse symposia over torens, architectuur en stedelijke ontwikkeling.

Zowel de Nieuwmarktbewoners als de organisatie van de Open Toren Dag kunnen tevreden terug kijken op een mooie, zonnige zaterdag in maart.

Op 26 maart 2018, sprak de gemeenteraad van Weesp zich uit voor een fusie met de gemeente Amsterdam. Het is inmiddels bijna vier jaar later en vanaf 24 maart aanstaande is de fusie van de beide gemeenten een feit. Weesp wil in de aanloop naar de fusie laten zien wat haar identiteit is. De Noord-Hollandse vestingstad wil laten zien wat zij huis heeft en doet dat met een Weesper Week met als titel “Weesp blijft Weesp”. Tijdens de feestelijke week is er onder meer een verenigingenmarkt, een ontbijtfestijn, een kunstmarkt, een speurtocht en andere culturele activiteiten voor jong en oud. 

Als onderdeel van de Weesper Week is ook de Hemonybeiaard in de St. Laurenstoren betrokken bij de feestelijkheden. Zo werd er een speciaal lied geschreven bij de fusie. Het lied wordt hier en daar gezongen en het moet uiteraard ook op de beiaard klinken. Zo werd er een opname gemaakt van stadsbeiaardier Bauke Reitsma, die ook werd geportretteerd voor een fototentoonstelling waarin diverse Weespers en mensen met een band met de stad te zien zijn.

Samen met de organisatie van de Weesper Week, organiseert Beiaardkring Weesp op zes dagen een beiaardbespeling door een beiaardier die een link heeft met Weesp of met Amsterdam of met de fusie. Zo opent Klaas de Haan op donderdag 17 maart om 19.30 uur de concertserie. De beiaardier van o.a. Amsterdam Slotermeer laat een programma horen met een mix van Weesper- en Amsterdamse muziek, daarnaast staat hij ook stil bij Oekraïne met bijpassende liederen. De bespeling vindt plaats tijdens de Verenigingenmarkt.

Op vrijdag 18 maart vanaf 14.00 uur is het de beurt aan Gideon Bodden, stadsbeiaardier van Amsterdam (Munt-, Oude Kerk- en Zuidertoren) De bespeling volgt direct op een kinderkoor vanuit basisscholen. Het speciaal geschreven lied ‘Denkend aan Weesp’ klinkt hierbij. De bespeling begeleidt de kunstmarkt ‘Weespers aan de Straatkant’. Omdat een fusie van gemeenten in de 2deKamer wordt goedgekeurd, heeft Beiaardkring Weesp de Haagse stadsbeiaardier Gijsbert Kok uitgenodigd. Aardige bijkomstigheid is dat Kok de voormalige stadsbeiaardier van Weesp is. Hij zal op maandag 21 maart vanaf 16.00 uur een bespeling verzorgen met o.a. Weesper musicalliedjes en de compositie Drie Weesper Nocturnes van Martijn Voorvelt.

Op dinsdag 22 maart is het de beurt aan de Weesper stadsbeiaardier Bauke Reitsma om zijn wekelijkse marktbespeling te laten horen om 11.00 uur, waarna hij op woensdag 23 maart een extra bespeling geeft vanaf 15.30 uur. Deze bespeling vindt plaats na een raadsvergadering en een bijeenkomst in de Grote Kerk. Naast het liedje ‘Amsterdam’ van Flemming, staan ook Weesper (cabaret)liedjes als ‘In Weesp’ en ‘Blauw-wit-blauw’ op het programma. Ook klinkt het werk Sic Preludebat van de oud-Weesper stadsbeiaardier Wim Franken. Franken componeerde het werk in 1981 bij de viering van het feit dat Weesp 625 jaar geleden stadsrechten ontving.

De laatste bespeling op de 38 klokken vindt plaats op donderdag 24 maart vanaf 18.00 uur en wordt verzorgd door Boudewijn Zwart, stadsbeiaardier van o.m. Amsterdam (Westertoren en Oude Kerkstoren) Zwart leidt met de bespeling de ‘Amsterdamse Avond’ in de grote kerk in met o.a. diverse Mokumse liedjes. De beiaardbespelingen zijn in de Nieuwstraat te volgen via een door Beiaardkring Weesp opgestelde beeldverbinding met de speelruimte. Ook is de luisterplaats in de tuin van kunstenares Ilona Woltring aan Oudegracht 27 geopend.

Het is hollen of stilstaan bij Stichting Carillons Almere.

De Inspiratiedag van de KNKV in 2020 in Almere was de enige activiteit waar de SCA bij betrokken was in een tijd dat vrijwel alles stil lag. Maar nu liggen er meerdere projecten op de tafel van het vijfkoppige bestuur. Over twee daarvan wil ik u wat meer vertellen

Almere heeft drie prachtige carillons: in Almere Haven en Stad worden beide carillons twee maal per week door de twee stadsbeiaardiers Gerda Peters en Bauke Reitsma bespeeld en Almere Buiten heeft een automatisch spel.

Almere wordt een grote stad. Er komen steeds meer stadsdelen bij met nieuwe bewoners die zich ook interesseren voor de beiaard, en met vragen komen of er in hun wijk niet een carillon kan komen!

 

De projecten

De Audiovisuele verbinding

Met financiële steun van de Gemeente Almere wordt een Audiovisuele verbinding aangelegd in de toren van Almere Haven. Bij mooi weer kan men de beiaardier op een groot scherm op het pleintje bij de toren aan het werk zien. Bij slecht weer staat het scherm in de kerkzaal van Goede Rede. Dan is ook de audioverbinding nodig. 

Omdat de toren geheel los van het kerkgebouw staat was het even puzzelen hoe de AV-kabel moet lopen: door de lucht? Via het dak? Draadloos bleek geen optie: te duur en minder betrouwbaar. Gelukkig ontdekten we onder in de toren een klein ongebruikt gaatje waar een kabel met plug door gestoken kan worden. En ook boven de zijdeur van de kerkzaal bleek al een waterdichte kabeldoorgang te zitten. We hopen binnen een paar maanden de verbinding bedrijfsklaar te hebben.

Reizende carillons op de Floriade 2022 in Almere

Het project dat momenteel het meest in de belangstelling staat is het organiseren van beiaardconcerten met mobiele carillons gedurende het halve jaar dat de Floriade open is: van 14 april tot  9 oktober, van 10 tot 19 uur.  

Gedurende de dagen waarop een mobiel carillon aanwezig is wordt er regelmatig op de beiaard gespeeld. Niet alleen door de gastbeiaardier maar ook door de beide stadsbeiaardiers van Almere: Gerda Peters en Bauke Reitsma. Gerda op alle dagen; Bauke alle dagen behalve 12 augustus. Het is de bedoeling dat er met de (gast)beiaardier steeds een andere musicus/artiest mee komt. 

De beiaardiers en bestuursleden van de stichting zullen gedurende de beiaarddagen aanspreekbaar zijn voor het publiek. Er worden folders in twee talen over de Almeerse carillons uitgedeeld.

Het programma 

Zaterdag 14 mei komt Martien van der Knijff spelen, met zoon Ardie van der Knijff op cello. 

Zondag 12 juni komt Jan Verheyen, met Cedric Honings op gitaar.

Op de vrijdagen 8 juli en 22 juli verwachten we Boudewijn Zwart. Dochter Lydia Zwart treedt op als buikspreker in een beiaard-gerelateerd verhaal. Bovendien spelen zij piano en gitaar.

Op vrijdag 12 augustus komt speelt Frank Steijns en echtgenote Madieke Marjon zingt. Frank speelt ook mee met een orkestband.

De laatste carillondag is zaterdag 27 augustus met Martien van der Knijff en Ardie van der Knijff, cello. Gerda Petersspeelt die dag samen met saxofonist Sarina Brouwer.

Voor het stichtingsbestuur was het nog een hele tour om de benodigde financiële middelen bijeen te krijgen. Enkele fondsen en een genereuze gift van een particulier maken dat het financiële plaatje voor het grootste deel rond is. Voor de ontbrekende laatste euro’s hebben we een Fundraising opgezet die uiteraard hartelijk in uw aandacht wordt aanbevolen! 

https://www.gofundme.com/f/beiaardklanken-op-de-floriade-in-almere?qid=5fa06d069c7a31cfb93edf213af1f8a8

De foto’s bij dit artikel zijn van Ben Jonasse en Martien van der Knijff.

Dick Klomp

Voorzitter Stichting Carillons Almere

Op 2 maart klonken door heel Nederland kerkklokken voor vrede. In de Utrechtse Domkerk werd op 2 maart een nationaal gebedsmoment gehouden voor vrede en recht in Oekraïne. De viering, gedoopt tot ‘Vrede voor iedereen’, werd live uitgezonden op NPO2. Op verzoek van de Raad van Kerken in Nederland, klonken vanaf 17.15 uur in heel Nederland kerkklokken om zo het gebed in te luiden.  Ook in Utrecht klonken de klokken van de Dom, de Geertekerk en de Jacobikerk. Ruben ter Hoeve maakte er een mooi filmpje van, dat u hier https://www.youtube.com/watch?v=Z4L2nExZnZM kunt beluisteren. 


U hoort de klokken van de Domtoren: De Martinus, de Johannes Baptist en de Magdalena.

Niet alleen op 2 maart klonken de klokken, ook in het weekend van 5 en 6 maart waren over de hele wereld klokken en beiaarden luid en duidelijk te horen.

De World Carillon Federation (WCF) heeft op 1 maart alle beiaardiers ter wereld opgeroepen om op zaterdag 5 en zondag 6 maart vanuit de torens een boodschap van vrede en troost uit te dragen, met Oekraïense liederen en liederen over vrede. Deze actie van de WCF  wordt ondersteund door de Russische en Oekraïense beiaardiers. De afgelopen decennia is een beiaardcultuur gestart in zowel Rusland als Oekraïne, met nieuwe beiaarden in Kiev en Sint-Petersburg. In beide landen zijn beiaardiers, die een beiaarddiploma hebben behaald. Ook zijn er nieuwe beiaardstudenten.

In Nederland en België hebben veel beiaardiers gehoor gegeven aan deze oproep van de WCF.  In België hebben in het weekend van 5 en 6 maart de beiaardiers hun boodschap van vrede in 33 steden en gemeenten laten klinken. In veel gemeenten kwamen mensen speciaal naar deze concerten luisteren of werd er samengewerkt met de plaatselijke kerkgemeenschap. Verschillende kranten hebben aandacht besteed aan deze actie van de Belgische beiaardiers. Klik hier
https://www.facebook.com/1291187165/posts/10226399745641907/?d=n
Ook in Nederland hebben in het weekend van 5 en 6 maart veel beiaardiers een bijdrage geleverd aan  deze symbolische muzikale actie, naar aanleiding van de oorlog in Oekraïne. Van Maastricht tot Emmeloord, van Beverwijk tot Deventer klonken Oekraïense volksliederen en liederen van troost en bemoediging. De concerten gaan door de komende weken. De beiaardiers van Almere zeggen daarover “we gaan onverminderd door met spelen van Oekraïense en vrede gerelateerde muziek! Muziek troost en verbindt alle volken”. De vaste bespelingen in Almere Haven en in Almere Stad zullen de komende weken een boodschap van vrede en troost uitdragen. Vele lokale media hebben aandacht besteed aan deze speciale concerten. Voor meer info  Klik hier: https://www.facebook.com/groups/323856261072472/permalink/3737364159721648/  

In Maastricht speelde Frank Steijns de beiaard en zong Oekraïens sopraan Ana Reker - Glaser de teksten die louter over liefde en vrede gingen; inclusief een Russisch vredeslied. Ana Reker – Glaser, die al 10 jaar deel uit maakt van André Rieu’s ensemble solisten zegt over dit optreden: “We moeten ieder op eigen wijze iedere dag laten horen dat we met hart en ziel bij ons vaderland en landgenoten zijn”. Klik hier: https://www.facebook.com/1489690185/posts/10228751849289645/?d=n

De WCF heeft niet alleen een oproep gedaan aan beiaardiers om te spelen ze hebben ook een aantal composities voor beiaard gedeeld, zoals de composities: “Ave Maria”, “Marigold”, en “Prayer for Ukraine”, van Iryna Riabchun uit Kiev. Iryna studeerde en speelde beiaard in Vlaanderen, maar is nu terug in Oekraïne. Iryna zelf heeft de beiaard in Kiev niet kunnen bespelen. Maar ze steunt het initiatief van de WCF, van harte. Ook Nederlandse beiaardiers zoals Gerda Peters hebben speciale composities voor beiaard gedeeld met hun collega’s. Gerda Peters heeft de beiaardcompositie “Da Pacem Domine” gedeeld, die Rens Tienstra in 2020 heeft gecomponeerd voor het carillon in Voorburg. Hij stelt de compositie geheel belangeloos ter beschikking aan alle beiaardiers ter wereld voor de roep om vrede.

Deze boodschap van solidariteit en vrede weerklonk in het weekend van 5 maart en 6 maart niet alleen in Nederland en België, maar in heel Europa, Amerika, Azië en Australië. De beiaard is van oudsher een symbool voor vrede en welvaart. Dit unieke muziekinstrument, dat is ontstaan 500 jaar geleden in de “Lage Landen” (Nederland, België, Noord-Frankrijk) is anno 2022 is in 30 landen aanwezig. In totaal zijn er 680 beiaarden wereldwijd.

Beiaardiers vieren Valentijnsdag en “De week van de liefde” van Eindhoven tot aan Gdansk.

Op 8 februari ging de musical “Hij Gelooft in Mij” in het Parktheater in Eindhoven in première en daarmee de theatertour van de musical over Andre Hazes van start. Hazes klonk niet alleen in het Parktheater. Ook vanaf de Philipsbeiaard in de St. Catharinakerk klonk Hazes voor alle liefhebbers in Eindhoven. Het bleef niet bij alleen luisteren naar de beiaard uitvoering van “Hij gelooft in mij”. De cast van de musical “Hij Gelooft in Mij” klom naar boven om met eigen ogen stadbeiaardier Rosemarie Seuntiens aan het werk te zien op de indrukwekkende Philipsbeiaard, met 61 klokken en 5 octaven, een van de grootste beiaarden van Nederland. De imposante beiaard en het optreden van Rosemarie maakten zo’n indruk op de cast en technici dat er een opname gemaakt werd, die op 10 februari op “Shownieuws” is uitgezonden. Voor de uitzending van Shownieuws klik hier: https://www.kijk.nl/programmas/shownieuws-late-editie/go4nGCVSbKH

PHOTO 2022 02 10 23 31 14

PHOTO 2022 02 10 23 31 14 1

PERSFOTO’S ANP via Royal Promotions Rosemarie Seuntiëns

Rosemarie was niet de enige beiaardier die in haar programma aandacht besteedde aan de liefde en vriendschap. Op Valentijnsdag gaf Esther Schopman op de beiaard een Valentijns concert met verzoeknummers van burgers uit Enschede. Ook Gijsbert Kok gaf op 14 februari een Valentijns concert in Den Haag. In Rotterdam konden luisteraars verzoek nummer voor een Valentijns concert indienen bij Richard de Waardt, evenals in Schoonhoven bij Boudewijn Zwart. Bauke Reitsma in Deventer speelde “Hij gelooft in mij” en andere composities over de liefde. Dick van Dijk riep luisteraars op om vooral naar de beiaard in Nieuwegein te komen voor het speciale Valentijns programma.       

Esther Schopman                 

Voor opname Valentijns concert Enschede klik hier https://www.facebook.com/groups/323856261072472/permalink/3684084075049657/ en https://soundcloud.com/1twente/weekend-enschede-esther

Niet alleen in Nederland stemden beiaardiers hun programma af op Valentijnsdag ook in België, zo gaven o.a. de beiaardiers van Lier, Brugge en Diksmuide Valentijn concerten over liefde en vriendschap. In Polen gaf stadsbeiaardier, Monika Kazmierczak een concert met een Valentijnsdag repertoire op de toren van Museum van Gdansk.

PBC fondsenlogo 154px breed RGB Erfgoedvrijwilligers

Met dank aan het Themafonds Erfgoedvrijwilligers. Gericht op het stimuleren van vrijwilligerswerk in de erfgoedsector.

Voorbereiding

Nadat het Koninklijk Huis in september 2020 positief gereageerd had op het voornemen van de KNKV om een speciale compositie te laten schrijven voor de achttiende verjaardag van HKH-kroonprinses Amalia zijn de voorbereidingen gestart. Er is gesondeerd bij de beiaardiers of zij mee wilden werken aan het project “Spelen voor Amalia”. Na de positieve reactie is besloten om een opdracht voor een compositie te geven aan een gerenommeerd componist. Na een zorgvuldige afweging is Bob Zimmerman benaderd met het verzoek of hij een compositie voor beiaard wilde schrijven. Zowel Leo Samama als Boudewijn Zwart waren bereid om hem met “know how“ te begeleiden.  

Workshop

Een belangrijk onderdeel van het project was het bevorderen van de professionele vaardigheden van de beiaardiers op social media. In dat kader werd de workshop in samenwerking met het Utrechts Conservatorium en de Nederlandse Beiaardschool georganiseerd. Op 15 november 2021 vond deze workshop plaats in de Beiaardschool. De videograaf Joram Letwory, tevens alumnus van de HKU, bleek een uitstekende en bevlogen docent te zijn. Het hele proces, vanaf opname tot editing van het gefilmde materiaal kwam aan de orde. Tips en tricks en aardige voorbeelden - zoals een opname op het oefenklavier - live in de Beiaardschool vielen zeer in de smaak bij de deelnemers. 

De 12 deelnemers waren beginners en (student) beiaardiers, die al ervaring hadden opgedaan met het maken van filmopnamen. Juist die mix van deelnemers leidde tot een mooie interactie. De problemen, die je kunt tegenkomen in dit film proces, kwamen daardoor ook echt op tafel. Alle cursisten ontvingen ter ondersteuning een PDF met instructie. Een aantal cursisten, waaronder alle studenten, hebben inmiddels een film gemaakt. Op onderstaande Youtube filmpjes kunt u het resultaat zien.
 

Uitvoering

De titel van het project “Spelen voor Amalia” is al spoedig veranderd in “Amalia Achttien!” In alle publicaties is het accent gelegd op de compositie en de componist Bob Zimmerman. Op dinsdag 7 december heeft de componist samen met een delegatie van het bestuur de gesigneerde partituur aan burgemeester Jan van Zanen van Den Haag, de hofstad, aangeboden. Vanwege de beperkingen van de coronapandemie was het helaas niet mogelijk om met meer mensen aanwezig te zijn. Gijsbert Kok, de beiaardier van Den Haag was met een livestream verbonden met het Stadhuis van Den Haag, zodat daar om 16.15 uur de officiële uitvoering van “Amalia Achttien!” gevolgd kon worden.  Op dinsdag 7 december is de compositie “Amalia Achttien!” ruim twintig keer uitgevoerd, waaronder viermaal door Wim Ruitenbeek. In de periode 7 december-14 december is zover ons bekend “Amalia Achttien!” 75 keer uitgevoerd.

Overhandiging muziekstuk

Jan van Zanen

KNKV Presentatie Amalia Achttien 09 XL

KNKV Presentatie Amalia Achttien 01 XL

Op onderstaande link kunt u de interactieve kaart zien:

Resultaat

Het bestuur kijkt met grote waardering terug op de inzet van zoveel beiaardiers en vrijwilligers die dit project tot een succes hebben gemaakt. De doelstellingen van het project: een bijdrage te leveren aan de verjaardag van HKH-Kroonprinses Amalia en daarmee het voortzetten van een eeuwenoude traditie, maar ook het vergroten van de bekendheid van de beiaard bij een breed publiek en daarmee het draagvlak voor de beiaardcultuur, zijn ruimschoots gehaald. Bovendien beschikken de beiaardiers  over een compositie die nog vele jaren gespeeld kan worden.

De media hebben veel aandacht besteed aan de beiaard. In de (geprinte) media is voor zo ver bekend  voor ongeveer € 34.000 aan mediakosten in de vorm van “free publicity” gegenereerd en zijn zo’n 2 miljoen mensen bereikt.

Zowel het project als daarmee de beiaard zijn uitgebreid in de media aan de orde gekomen, zoals in het Acht Uur Journaal, RTL Nieuws in bijna alle nieuwsrubrieken, in de landelijke en regionale kranten, in huis aan huis bladen, bij Radio4, Radio1, in rubrieken als Kunststof, Het oog op morgen, maar op de regionale en lokale televisiezenders. De beiaardiers bleken enthousiaste ambassadeurs voor hun vak. Voor Gijsbert Kok was er zelfs nog een optreden  in “Even tot hier”, een TV programma met meer dan twee miljoen kijkers. In december heeft podium Witteman een podcast uitgebracht over de beiaard. Op 8 januari was beiaardier Boudewijn Zwart te gast in podium Witteman, waar hij de speciale compositie voor beiaard van de Componist des Vaderlands, Martin Fondse, op de rijdende beiaard speelde.

Link naar ‘RTL Nieuws’: https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/video/video/5272163/klokkenspelers-ode-amalia-verjaardag-muziekstuk-carillon

Link naar ‘Even tot Hier’: https://www.npostart.nl/even-tot-hier/BV_101391488

Link naar ‘Podium Witteman’: https://www.npostart.nl/podium-witteman/09-01-2022/VPWON_1335441