Amsterdam - Koninklijke Paleis

AMSTERDAM — Hare Koninklijke Hoogheid Prinses Beatrix der Nederlanden opent vrijdagochtend 15 juni in het Koninklijk Paleis Amsterdam de tentoonstelling ‘Uitgelicht. Verhalen uit het Stadspaleis’.

Het Koninklijk Paleis – tot 1808 het stadhuis van Amsterdam – staat al 370 jaar in het hart van Amsterdam. Architect Jacob van Campen ontwierp een gebouw dat de grote macht en rijkdom weerspiegelde van Amsterdam in de zeventiende eeuw.

Jacob VincentDe tentoonstelling presenteert een aantal ongebruikelijke hoofdrolspelers uit de geschiedenis van het gebouw. De bezoeker ontdekt in vijf verhalen hoe onbekende mensen een onuitwisbaar stempel op het gebouw aan de Dam achterlieten. Zo wordt beschreven (1) wie de bronzen klokken voor de toren goot, (2) wie het dak van de Burgerzaal ontwierp, (3) wie de kroonluchters voor het Paleis leverde, (4) wie het carillon bespeelde, en (5) wie zaten opgesloten in de cellen van het oude stadhuis.

Twee van de vijf aspecten die worden uitgelicht hebben dus een directe relatie met de beiaard: Jacob Vincent als beiaardier en François Hemony als klokkengieter.

De beiaard van Hemony in de toren van het paleis klinkt al honderden jaren over de stad. Ruim 50 jaar lang was die toren het domein van Jacob Vincent, op 1 maart 1900 aangesteld als paleisbeiaardier door Koningin Wilhelmina. Elke maandagmiddag gaf hij een concert. Tot op hoge leeftijd beklom Vincent de toren, ruim 40 meter boven de Dam. Op 28 april 1952 gaf hij - 84 jaar oud - zijn laatste concert.

François Hemony goot niet alleen in 1664 de beiaard, maar ook de zes bronzen beelden voor de gevels van het gebouw. Vooral het Atlasbeeld, met de hemelglobe op zijn schouders, spreekt zeer tot de verbeelding.

De tentoonstelling kan worden bezichtigd van 16 juni t/m 16 september. Voor het kopen van een toegangskaartje en meer informatie, zie: website van het Koninklijk Paleis

UTRECHT — Op maandag 2 juli vind de presentatie plaats van Jacob van Eycks Der Fluyten Lust-hof in bewerking voor beiaard door Arie Abbenes. Jacob van Eyck werd in 1625 beiaardier van de Domtoren. Daarnaast vermaakte hij voorbijgangers met zijn blokfluitspel vanaf het Janskerkhof. Zijn blokfluitmuziek gaf hij uit in Der Fluyten Lust-hof; voor de beiaard is echter geen muziek van hem bekend. Wat zou hij hebben gespeeld op de carillons van de Domtoren, de Janskerk, de Jacobikerk en het stadhuis?

Arie Abbenes, voormalig stadsbeiaardier van Utrecht, heeft op verzoek van de huidige stadsbeiaardier Malgosia Fiebig een aantal blokfluitcomposities van Van Eyck voor  beiaard bewerkt. In deze Van Eyck-beiaardbundel staat een bonte verzameling van bekende en minder bekende liedjes, fantasieën en psalmen. Hiermee wordt het voor beiaardiers over de hele wereld een stuk eenvoudiger om de muziek van Van Eyck uit te voeren!

Op 2 juli begint om 20.00 u. vanaf de Domtoren het openingsconcert van het zomeravondbeiaardseizoen van de Utrechtse Klokkenspel Vereniging. Componist Jorrit Tamminga geeft zijn visie op het repertoire van Jacob van Eyck en stadsbeiaardier Malgosia Fiebig en blokfluitist Erik Bosgraaf spelen stukken uit Der Fluyten Lust-hof. De luisterplaats voor dit concert is Flora’s Hof, Servetstraat 5.

Na afloop vindt de boekpresentatie plaats voor genodigden in de Michaelskapel in de Domtoren. Vanaf 3 juli is het boek te koop bij Beiaardcentrum Nederland.

Dit jaar bestaat de beiaard in de toren van de Dorpskerk Bathmen tien jaar. Om dat te vieren werd op vrijdagavond 25 mei in de kerk de tentoonstelling Klinkend Brons geopend. Een fotogalerij, de gehele kerk rond, laat zien wat er in de afgelopen tien jaar is gebeurd rond het Bathmense toreninstrument en dat is veel!

Bathmen 2

Een opsomming ‘voor de vuist weg’: Er wordt gespeeld op zaterdagochtenden door vaste beiaardier Jan Achterkamp (zie foto), schoolkinderen komen langs om zich ‘op de hoogte’ (letterlijk en figuurlijk) te stellen, alle muziekverenigingen uit het dorp spelen samen met de klokken, er zijn Bathmense Beiaardboeken verschenen, er werd een actieve en vindingrijke club opgericht: Stichting de Bathmense Beiaard. Door een goede samenwerking tussen het bestuur van deze stichting en de vaste beiaardier kwam dit alles tot stand, inclusief een informatieve en goedopgezette website: www.bathmensebeiaard.nl

Bijzonder: 28 klokken telt het Bathmense carillon, waarmee je als beiaardier kunt beschikken over 2 ½ octaaf. Voor Achterkamp nooit een beperking geweest, veeleer een uitdaging: wat maak je als beiaardier klaar op een klankjuweel dat aanzienlijk minder klokken telt dan zijn grote broers met minstens vier octaven. Dat het kan bewijst de praktijk: kijk maar op de speciale vrijdagavondconcerten in de jaarlijkse juni-carillonmaand: vele dorpsgenoten komen luisteren.

Bathmen 3

Een inspirerende avond was het, op 25 mei. Jan Achterkamp trakteerde het    aankomende publiek op rollende torentonen die prima bleken te landen op het speelse….. standbeeld (?)….. ligbeeld(?) …. met de naam Rollende Paarden (zie foto). Binnen werd op koffie/thee getrakteerd door de Werkgroep Open Kerk. De ludieke openingsverrichting werd gedaan door burgemeester Andries Heidema (zie foto), die dat vooraf liet gaan door een levendige toespraak. Beiaardier Jan vertelde de aanwezigen hoe het allemaal gekomen was, vergezeld van instructieve lichtbeelden. In dit eerste decennium heeft de beiaard een eigen plek veroverd in de gemeenschap van Bathmen.Bathmen 4

Tekst en foto’s: Roel Smit

GOEDEREEDE — Ze zeggen ‘Het leven begint bij veertig’. Maar dat geldt niet voor het carillon van Goedereede, dat in juni zijn 40-ste verjaardag viert. Deze beiaard was reeds tijdens zijn eerste veertig jaren een toonbeeld van leven.

Geboren in 1978 telde het instrument 37 klokken. Vervolgens kwamen er in 1999 maar liefst dertien klokken bij! En of dat nog niet genoeg was: een uitbreiding in 2010 met twee zware basklokken. Als dat geen leven is! Er is een stoer carillon ontstaan met een uitstraling die past bij het stoere karakter van de toren.

Op zaterdag 30 juni is het eerste jubileumfeest, bestaande uit drie onderdelen:

1. Om 14.30 uur een beiaardconcert door vaste beiaardier Jan Bezuijen, samen met een koperkwartet.
2. Voorafgaand aan dat concert: Aanbieden van het Gulden Klokkenboek aan de gemeente Goeree-Overflakkee. In dit boek: de namen van de mensen van het eerste uur, zoals schenkers en sponsors.  Een paar sprekers voeren het woord voor de aanwezigen.
3. Jan Bezuijen schreef voor deze gelegenheid het Tweede Goereese Beiaardboek, dat zal worden toegezonden aan alle beiaardiers.

Domtoren Utrecht

UTRECHT — Een Beiaard Symposium in Museum Speelklok te Utrecht, afgewisseld met beiaardspel op de beiaard van de Domtoren in nauwe samenwerking met de Utrechtse klokkenspelvereniging. Op dit symposium& zijn beiaardiers, leden van de NKV en de UKV, beiaardliefhebbers en andere muziekliefhebbers welkom.

Het lijkt nog ver: 1 oktober. Maar half juni moet duidelijk zijn dat er voor het symposium voldoende deelnemers zijn! Klik even door om te zien dat het om een maandag (!) gaat en om te zien wat er deze dag te beleven is. Daar staat ook hoe je je op kunt geven. Maak er werk van! Er zijn signalen dat het nog niet storm loopt. Het zou zonde zijn wanneer het symposium afgeblazen moet worden...

Klik hier voor alle informatie

DEN BOSCH — Een gesprek met bestuurslid Arie van Olst van de Bossche Beiaard Stichting

Arie, hoe ben je in het bestuur gekomen, hadden klokken je speciale belangstelling?

Nee, ik houd wel van muziek maar speel zelf niet. Ik heb 42 jaar bij de KPN gewerkt en na mijn pensionering ben ik voor allerlei functies gevraagd (o.m. 11 jaar lang voorzitter van het Rode Kruis Den Bosch). Op grond van mijn ervaring als directielid van de KPN en mijn netwerk ben ik gevraagd om binnen de stichting wat hulp te bieden. Ik wil mij graag dienstbaar maken aan de maatschappij.

De Bossche Beiaard Stichting heeft onlangs een bijzonder lespakket uitgegeven. Hoe is dat ontstaan?

Dat is eigenlijk het gevolg van onze doelstellingen. Als je meer aandacht wilt genereren voor het culturele erfgoed, begin dan bij de jeugd. Onze beiaardier Joost van Balkom heeft samen met een basisschool een lespakket ontwikkeld dat kan worden gebruikt voor kinderen uit groep 7 en 8.

In 2016 verscheen de eerste versie van het pakket ‘Hemelse Tonen’: een doos met o.a. 3 speeldoosjes, 3 gaatjestangen en strookjes. Daar kun je een melodietje in ponsen dat door het muziekdoosje kan worden afgespeeld. Tegenwoordig heeft geen enkele basisschool een aparte leerkracht muziek en de vaste leerkrachten staan ook niet te springen om extra werk. Daarom hebben we met subsidie een docent van de muziekschool kunnen aantrekken. Die behandelt in 3 lessen spreekwoorden en gezegden waarin klokken voorkomen; demonstreert verschillende toonhoogtes met behulp van bierflesjes die met water gevuld worden; helpt bij het maken van een liedje op het speeldoosje èn een eigen ringtone voor je smartphone!

Na de cursus gaan de kinderen met ouders en leerkrachten met de beiaardier mee de toren op.

Tot nu toe hebben 4 scholen in Den Bosch van het lesaanbod gebruikt gemaakt en zijn er ook twee dozen door basisscholen in Limburg besteld. Daarnaast zijn we met een tweetal scholen in gesprek voor het lesaanbod.

Het geld dat we verdienen met de verkoop gebruiken we om over een tijdje versie 2 te kunnen uitbrengen.

Op onze website www.beiaardonline.nl staat een video over een les met ‘Hemelse Tonen’.

Hoe werkt de Bossche Beiaard Stichting?

De BBS heeft een bestuur van 6 leden en een goed georganiseerde projectmatige taakverdeling. Nieuwe bestuursleden worden gevraagd voor specifieke taken zoals PR, onderhoud van de website, contacten met de gemeente, fondsenwerving en techniek bij evenementen.

Wij vergaderen standaard vier keer per jaar en vlak voor de beiaardweek een paar keer extra.

Ieder jaar organiseren wij de Bossche Beiaardweek, dit jaar afgesloten met een rijdende beiaard op het Kerkplein. Onder de talloze passanten waren enkele paren die spontaan gingen dansen op de Tango- en Salsamuziek die door beiaardier Joost van Balkom werd uitgevoerd.

Momenteel zijn we bezig na te denken hoe we nog meer voor onze donateurs kunnen doen.

Wij ontvangen subsidie van de gemeente en tot heden zijn de bezuinigingen gelukkig aan ons voorbij gegaan.. Verder genieten we de steun van zo’n 40 donateurs, de zogenaamde ’vrienden’. Speciaal voor hen organiseren wij jaarlijks een of twee concerten met iets extra’s zoals een hapje en drankje op een mooie locatie. En uiteraard blijven we streven naar meer vrienden.

Vorig jaar bestonden wij 25 jaar en mochten een bijzondere luisterplaats in de buurt van de Sint Jan gebruiken: een afgesloten tuin van een van de vrienden. Achterin staat een tuinhuisje met een carillon met porseleinen klokjes. De eigenaar handelde vroeger in ‘Chinese Art’.

Voorts trekken wij op met het Bossche Klokkenluiders Gilde dat vorig jaar is opgericht. Samen hebben wij de ‘Torennota’ geschreven die we toevallig vandaag aan de wethouder hebben overhandigd. Die was daardoor aangenaam verrast omdat in de gemeentelijke beleidsnota niets over torens en klokken staat… In de Torennota wordt o.a. het belang van beiaardspel en de betekenis van klokken voor de stad aanschouwelijk gemaakt.

Den Bosch 4 personen V3

Op de foto: Het aanbieden van de Torennota aan de wethouder (foto: René Swane - bestuurslid Klokkenluidersgilde) V.l.n.r.: Arie van Olst (bestuurslid Beiaardstichting) Jos Clercx (voorzitter Beiaardstichting), Wethouder Huib van Olden, John Vermulst (voorzitter Klokkenluidersgilde)

In 2029 vieren we 400 jaar einde beleg van ‘s-Hertogenbosch en de wethouder wil dan ook speciale aandacht besteden aan torens en klokken. Daar moet je dus vroeg mee beginnen. De nota kwam voor hem op een heel mooi moment.

Onlangs is onze website vernieuwd. Dat gebeurde door een professionele bouwer samen met ons. De site wordt onderhouden door een bestuurslid.

Wat zijn de plannen voor de toekomst?

Dat is vooral het uitbouwen van de vier pijlers: elk jaar de beiaardweek houden; het aantal concerten voor de vrienden uitbreiden; samenwerking met het klokkenluidersgilde intensiveren en het promoten van ‘Hemelse Tonen’. De rode draad is het contact met de gemeente over het onderhoud van de beide carillons en het wekken van de publieke belangstelling door de bespelingen en het luiden.

Wat is het leukste wat je hebt gedaan voor de stichting?

Eén van de mooiste dingen was het boek ‘Van Balkom Beiaardiers’ in elkaar zetten, samen met de klokkenluiders een schrijver zoeken, fondsen werven, verkopen en nog winst maken ook!

Dick Klomp