Componist Bob Zimmerman schrijft ‘Amalia Achttien!’ Tientallen carillons vieren verjaardag kroonprinses

Voor het huwelijk van Koning Willem-Alexander en Koningin Máxima arrangeerde hij Adiós Nonino. Voor de vijftigste verjaardag van de koning schreef hij een werk voor zestien saxofonisten, vijf percussionisten en strijkorkest, dat tijdens het koninklijke feest werd uitgevoerd. Ook maakte hij arrangementen voor de uitvaarten van Prinses Juliana en Prins Bernhard en werkte hij mee aan een kerstalbum van Prinses Christina. Dinsdag 7 december 2021, de dag dat Prinses Amalia haar achttiende verjaardag viert, klinkt op tientallen carillons door heel Nederland de nieuwe carilloncompositie Amalia Achttien! van de Nederlandse componist Bob Zimmerman.

“Ik kreeg alle vrijheid, er waren geen regels en als die er al zouden zijn, zou ik ze niet hebben willen eerbiedigen”, zegt Bob Zimmerman. “Mijn eigen intuïtie moet leidend zijn. Nooit eerder schreef ik voor carillon. Het is een eigenaardig instrument met specifieke eigenschappen. Elke interval klinkt met rare boventonen, maar dat maakt een carillon juist een carillon. Zeer blij ben ik met de hulp die ik kreeg van beiaardier Boudewijn Zwart. Ik kon met hem mee naar boven in de Westertoren. Dat was een feest voor deze Amsterdammer.” Hij heeft het stuk, dat vijf minuten lang is, in zijn hoofd bedacht en geschreven. Als vorm koos hij het rondo, waarbij het hoofdthema een vrolijke melodie is die regelmatig terugkeert, een melodie die blijft hangen. “De eerste en de laatste seconden hebben iets hymnisch, iets statigs. Korte noten schrijven is zinloos, alles op een carillon klinkt secondenlang door. Achter de digitale piano, met de galm op tien, heb ik gecheckt of alles klopte. Ik heb het nog niet horen uitvoeren op carillon, dat moet bewaard blijven tot de verjaardag. Ik beschouw Amalia Achttien! als een cadeau voor Amalia maar ook voor de gehele Nederlandse bevolking.”

Bob Zimmerman afbeelding rechtenvrij fotograaf Melchior Huurdeman

Bob Zimmerman - fotograaf Melchior Huurdeman

Historie

Met deze speciale compositie wordt een eeuwenoude traditie voortgezet. Al sinds de zestiende eeuw spelen beiaardiers nieuwe werken, opgedragen aan stadhouders en leden van het Koninklijke Huis, tijdens inauguraties, stads- en staatsbezoeken, huwelijksfeesten, verjaardagen en uitvaarten.

De partituur wordt op dinsdag 7 december om 16.00 uur in het gemeentehuis van Den Haag door Bob Zimmerman officieel overhandigd aan Jan van Zanen, burgemeester van de residentiestad. Aansluitend speelt beiaardier Gijsbert Kok vanuit de toren van de Grote Kerk in Den Haag de officiële première van Amalia Achttien!

Amalia Achttien! is een initiatief van de Koninklijke Nederlandse Klokkenspel-Vereniging. Het Koninklijk huis heeft meegedeeld dat de Koninklijke familie de compositie met belangstelling tegemoetziet. Het ligt in de lijn der verwachting dat de compositie ook de komende decennia bij feestelijke gebeurtenissen gespeeld gaat worden.

Amalia Achttien!

Dinsdag 7 december 2021 klinkt Amalia Achttien! op talrijke carillons in heel Nederland. Ook de dagen erna wordt het stuk door heel Nederland uitgevoerd. De compositie zal ook klinken op Koningsdag 2022.

Het carillon 

Het carillon heeft als oudste instrument van de openbare ruimte, door de eeuwen heen een belangrijke rol gespeeld in de Nederlandse geschiedenis en die van het Koninklijk Huis in het bijzonder. Bij vreugde en verdriet, in vredestijd en tijdens oorlog en bezetting klonk het carillon. Het carillon dat wel de "stem van de stad" genoemd wordt, vertolkt de gevoelens van de bevolking. Het carillon is een laagdrempelig instrument dat mensen met verschillende culturele achtergronden bereikt en daar mee is het bij uitstek een instrument dat mensen verbindt. In de afgelopen jaren heeft het carillon tijdens de Coronacrisis, de viering van 75 jaar Vrijheid, Koningsdag en Bevrijdingsdag 2020 en 2021 deze verbindende rol met verve vervuld.

Op deze interactieve kaart kunt u zien waar en wanneer voor Hare Koninklijke Hoogheid Prinses Amalia gespeeld zal worden. De directe link naar de interactieve kaart: https://www.google.com/maps/d/u/0/edit?mid=1yoTUce8RxmS0M0lI-2L7gbCRf2-pUZn2&usp=sharing 

Aanmelden van uw bespeling kan via: https://forms.gle/h9BttFDiAQm5HzHq7  

Informatie van: http://jacobvaneyckfestival.nl/

"Na de succesvolle eerste editie in 2018 krijgt het Jacob van Eyck Festival een vervolg.

Van 14 t/m 17 oktober 2021 gonst de vestingstad Heusden weer van blokfluit- en

beiaardmuziek, geïnspireerd door de beroemdste bewoner die het stadje heeft

voortgebracht: componist Jacob van Eyck. En nu ook met een flinke serie

beiaardconcerten in Den Bosch, dankzij een vruchtbare samenwerking met de

Bossche Beiaardstichting.

Wie was Jacob van Eyck?

De blinde jonkheer Jacob van Eyck (ca. 1590-1657) deed baanbrekend werk in de

ontwikkeling van het klokkenspel, maar werd vooral bekend door zijn virtuoze werk voor solo

blokfluit: Der Fluyten Lust-Hof, door kenners geroemd en tegelijk gevreesd vanwege de hoge

moeilijkheidsgraad. Jacob van Eyck werd hoogstwaarschijnlijk in Heusden geboren, maar

zijn wortels lagen in Den Bosch: zijn voorvaderen van beide kanten waren prominente

Bosschenaren. Niet vreemd dus dat het festival nu in beide steden actief wordt!"

Wilt u meer weten, klik dan op deze link: Bezoek de festivalwebsite http://jacobvaneyckfestival.nl/

Eindelijk is het dan zover! Op zondag 12 september 2021 wordt de nieuwe Plechelmus-klok feestelijk in de stad ontvangen. Daar horen muzikanten bij en wijze woorden! Om 14.00 uur vertrekt vanaf het station in Oldenzaal een stoet naar de basiliek. De stoet bestaat uit theatergroep Hydra, de Suisse, Koninklijke Harmonie St. Joseph, diverse oldtimers, een aantal bespannen koetsen, optochtvereniging De Muiters, en de eenmalige Klok-kapel bestaande uit talloze Oldenzaalse muzikanten, jong en oud.

De Plechelmus-klok zelf staat op een met bloemen versierde en door drie paarden getrokken platte wagen. Inwoners en belangstellenden zijn van harte uitgenodigd om aan te sluiten in de stoet of om vanaf een plekje langs de route de klok te bewonderen. Aansluitend om 15.00 uur een speciale bijeenkomst in de basiliek waar de officiële overdracht van de klok aan de stad plaatsvindt. Koninklijke Muziekvereniging Semper Crescendo brengt opnieuw de indrukwekkende compositie 'Basilica Sacra' van Johan de Meij, ten gehore waarbij het Stadsjongenskoor het alom bekende Plechelmuslied zingt. Ook het onlangs gerestaureerde orgel zal klinken.

Nog enkele kaartjes

Kaartjes à 2 euro zijn bij Tourist Info Oldenzaal te verkrijgen. Er is momenteel nog een beperkt aantal beschikbaar! Voor toegang tot de basiliek moeten bezoekers wel een QR-code kunnen tonen op de CoronaCheck-app.

Tentoonstelling

In de week van maandag 13 t/m zaterdag 18 september is de Plechelmus-klok dagelijks van 13.00-20.00 uur (gratis) te bezichtigen (toegang via de basiliek). De klok wordt voor deze gelegenheid alvast in de nieuwe luidstoel gehangen. Verder is een film te bekijken over het gieten van de klok, het uit de gietkuil hijsen, en het stemmen van de klok. Achtergrondinformatie over de nieuwe klok en de beiaard in de toren wordt op een aantal dundoeken gepresenteerd.

Wijding

Tijdens een eucharistieviering in de basiliek op zondag 19 september om 10.00 uur zal de klok worden gewijd door kardinaal Wim Eijk, aartsbisschop van Utrecht. Voor de viering zelf gelden nog de bekende beperkende maatregelen. Dat betekent dat de kerk niet volledig beschikbaar is. De plechtige wijding zelf vindt overigens buiten plaats op het St. Plechelmusplein.

Plechelmus-klok

De nieuwe klok, met een gewicht van 3890 kg en een diameter van ongeveer 180 cm, is op 20 december 2020 om 13:18 door klokkengieter Abel Portilla gegoten in het Spaanse San Bartolomé de Vierna (Cantabrië). De klok is de eerste Spaanse klok in een Nederlandse kerktoren en de zwaarste luidklok in de provincie Overijssel. Met de komst van deze klok beschikt de St. Plechelmustoren straks ook over het eerste zesgelui in de provincie!

Campanoloog en beiaardier Gideon Bodden nam het profiel van de Maria-klok, in 1493 door Geert van Wou voor Oldenzaal gegoten, als uitgangspunt. Enkele jaren geleden vond hij, min of meer bij toeval, in Spanje een klokkengieter die bekend was met de methode waarop in de middeleeuwen een klokkenvorm uit leem werd gemaakt. Bovendien bleek deze klokkengieter ook nog over een houtgestookte reflectieoven met natuurlijke luchtinvoer te beschikken. Allerlei gunstige voorwaarden om te pogen de klankkleur van de eeuwenoude Maria-klok zo dicht mogelijk te benaderen.

Dat de klok aan de stad Oldenzaal kan worden aangeboden is volledig te danken aan de Stichting Scholtenhaer. Het was in 2013 wijlen Anton Reef sr. die het plan voor een nieuwe Plechelmus-klok zo geweldig vond, dat hij besloot dit project te financieren. Anton Reef jr, als voorzitter van de stichting, heeft met veel enthousiasme en betrokkenheid de wens van zijn vader uitgevoerd! Ergens halverwege oktober zal de klok in de toren worden gehesen!

 

Een bijzonder afscheid met Multiplicity: een werk voor twee beiaarden en 12 luidklokken.

Op donderdag 9 september neemt na 31 jaar Auke de Boer afscheid als stadsbeiaardier van Groningen. Geheel in stijl wordt de oude beiaardier uitgeluid en worden de nieuwe beiaardiers, Bob van der Linde en Maurits Bunt, ingeluid.

Van 19.30-20.30 uur is het “In- en uitluiden beiaardiers stad Groningen” te horen op de luisterplekken: Martinikerkhof of dakterras van het Groninger Forum. Op het gevarieerde programma staan werken van o.a. Haydn, De Rolling Stones, Mozart, Vera Lynn.

Het concert wordt afgesloten met een bijzonder werk: Multiplicity (Maassen, 2008). Multiplicity is een werk voor beiaard, gespeeld door twee beiaardiers en de 12 luidklokken.  In de Martinitoren hangen in totaal 62 klokken, de van oorsprong Hemony beiaard en 12 luidklokken. Daarnaast staat er nog een demo carillon met 18 klokken. Het werk werd door Jacques Maassen geschreven ter gelegenheid van het Beiaard-Wereldcongres 2008 in Groningen en opgedragen aan het Groninger Beiaard Duo Adolph Rots en Auke de Boer. Zij verzorgden op donderdag 17 juli 2008 de première van dit werk, samen met het Groninger Klokkenluiders Gilde (GKG). Dit werk wordt bij bijzondere gelegenheden zoals 400-jarig bestaan van de Rijks Universiteit Groningen (RUG) in 2014, uitgevoerd.

Het werk van Maassen maakt gebruik van het volledige gelui van 12 klokken in verschillende combinaties en daarbovenop het befaamde Martinicarillon met 52 klokken (Hemony 1664/ Eysbouts 1985). Tijden het in- en uitluiden op donderdag 9 september zijn de nieuwe beiaardiers, Bob van der Linde en Maurits Bunt, de solisten: zij brengen bovenop de kleuren van het gelui citaten met muziek van Rachmaninoff en Arvo Pärt. Hun spel, in een strak metrum met een repetitief karakter, maakt het verschil met de ‘willekeur’ van de luidklokken. Auke de Boer, emeritus stadsbeiaardier, zal het geheel van klokluiders en beiaardiers op de luidzolder van de Martinitoren dirigeren.

Kortom een waardig afscheid voor een beiaardier die zich 31 jaar met hart en ziel heeft ingezet voor Stad, Stadjers en “Olle Grieze”.

 

 

Programma ‘In- en uitluiden’ beiaardiers stad Groningen

Donderdag 9 september: 19.30-20.30 uur

Luisterplekken: Martinikerkhof of dakterras Groninger Forum

Auke de Boer bespeelt de Hemony beiaard

1. Sonata a Cimbalo Solo Sijbrandus van Noordt

1657-1701

2. Lady Jane Rolling Stones

3. My Way Jacques Revaux

(*1940)

Bob van der Linde bespeelt de Hemony beiaard

4. “La Clemenzo di Tito” Wolfgang Amadeus Mozart

a. ouverture 1756-1791

b. aria ‘al perdonna al prima affetto’

5. Comment te dire adrieu Francoise Hardy

(*1944)

Maurits Bunt bespeelt de Hemony beiaard

6. Menuet en Trio Staf Nees

1901-1965

7. Sonate D-dur Hb XVI: 4 Joseph Haydn

1732-1809

8. From the time to say goodbye Vera Lynn

1917-2020

9. Multiplicity (Patterns VI, 2008) carillon en luidklokken

 m.m.v. G.K.G.

Toelichting

Multiplicity is een werk voor beiaard, gespeeld door twee beiaardiers en de

12 luidklokken. In de Martinitoren hangen in totaal 62 klokken (daarnaast

is er nog een demo carillon met 18 klokken). Het werk werd door Jacques

Maassen geschreven ter gelegenheid van het Beiaard-Wereldcongres 2008

in Groningen en opgedragen aan het Groninger Beiaard Duo Adolph Rots en

Auke de Boer. Zij verzorgden dan ook op donderdag 17 juli 2008 de

première van dit werk, samen met het Groninger Klokkenluiders Gilde

(GKG). Ook bij het 400 jarig bestaan van de RUG in 2014 is het uitgevoerd.

Het werk van Maassen maakt gebruik van het volledige gelui van 12

klokken (Van Trier 1572, Van Bergen 1962, Eysbouts 1992-94) in

verschillende combinaties en daarbovenop het befaamde Martinicarillon

met 52 klokken (Hemony 1664 / Eysbouts 1985).

Tijden het in- en uitluiden op donderdag 9 september zijn de nieuwe

beiaardiers de solisten: zij brengen bovenop de kleuren van het gelui

citaten met muziek van Rachmaninoff en Arvo Pärt. Hun spel, in een strak

metrum met een repetitief karakter, maakt het verschil met de ‘willekeur’

van de luidklokken. Auke de Boer, emeritus stadsbeiaardier, zal het geheel

van klokluiders en beiaardiers op de luidzolder dirigeren.

Auke de Boer (*1954) was van 1990 tot 2021 werkzaam als beiaardier op

de Martinitoren in Groningen. Daarnaast was hij ook beiaardier voor de

Rijksuniversiteit Groningen en in de stad Dokkum. Verder was hij organist

van de Grote- of Martinuskerk in Dokkum en muziekdocent op de SCG

Liudger in Drachten. Auke de Boer gaf concerten in Japan, Amerika en

Europa, afgelopen zomer nog in Litouwen en België.

Bob van der Linde (*1995) is als beiaardier actief in Arnhem

(Eusebiustoren), Groningen en Oudewater. Concerteerde op

beiaardfestivals in Europa en Amerika. Daarnaast is hij concerterend

organist en organist van de Martinikerk in Sneek. En verder was hij

betrokken bij theatervoorstellingen van Stichting Voor De Wind en het

museum Speeldoos tot pierement.

Maurits Bunt (*1997) is beiaardier in Epe en Groningen. Daarnaast is hij

organist van de Ev. Lutherse kerk in Apeldoorn, continu speler bij het

ensemble Geistliches Consort, programmeur van de serie

Bergkerkconcerten in Deventer en docent voor orgel & klavecimbel aan de

Muziekschool Barneveld. En tot slot is Maurits Bunt actief als concerterend

musicus.

Poëzieconcert met stadsbeiaardier en streekdichters

Op 10 september om 17:00 uur geeft de Streekdichter fan Noardeast-Fryslân, Geart Tigchelaar, met zijn voorgangers een poëzieconcert in de binnenstad van Dokkum. De carillonmuziek wordt verzorgd door stadsbeiaardier Auke de Boer.

Tigchelaar wil de verbinding leggen tussen zijn voorgangers, de voormalige DongeraDichters en Streekdichters: Akke Brouwer, Mark Spijkers, Tsead Bruinja en Jankobus Seunnenga. Zij hebben het ambt mede vormgegeven  tot wat het nu is en kunnen nu  opnieuw van zich te laten horen. Het optreden is een weerspiegeling van 15 jaar Streekdichterschap.

Het bonte gezelschap van poëten wordt muzikaal begeleid door stadsbeiaardier Auke de Boer, die steeds tussen de voordrachten door op het carillon speelt. De dichters staan op een rondvaartboot en dragen om beurten een gedicht voor op een ander punt aan het Dokkumer Diep. Ze starten bij de Kettingbrug, dan volgt het Hellinghûs, De Syl, Bontebrug en als laatste de Wittebrug. Het wordt een niet alledaags en dus erg bijzonder poëzieconcert voor iedereen in Dokkum.

Voor de pers:

Contactpersoon Stichting Streekdichter fan Noardeast-Fryslân: Rennie Veenstra

Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Contactgegevens Geart Tigchelaar:

Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

0641863980

Foto: Geart Tigchelaar

De 35e editie van de Open Monumentendag wordt letterlijk ingeluid. Op zaterdag 11 september vanaf 10 uur klinkt het openingslied uit torens door heel het land, van Groningen tot Maastricht. Deze landelijke inluidactie is in samenwerking met de Nederlandse Klokkenspel Vereniging en Vlaamse Beiaardiers Vereniging tot stand gekomen. Van oudsher werken in veel gemeenten de beiaardiers en de lokale monumentencommissies samen op Open Monumentendag. Dit jaar heeft deze samenwerking voor de eerste keer een landelijk karakter.

Open Monumentendag 2021 heeft als thema: “Mijn monument is jouw monument”. Met dit thema sluit Open Monumentendag 2021 aan op het thema van de Europese monumentendag: “inclusive heritage”. Dit jaar hebben alle beiaardiers in Nederland en Vlaanderen een gratis bundel met 16 liedjes voor carillon ontvangen, gebaseerd op het Groot Rotterdams Songbook. De bundel kwam tot stand op verzoek van Open Monumentendag 2021. De 16 liedjes zijn afkomstig uit China, Turkije, Syrië, IJsland, Israël, Ecuador, Brazilië, Curaçao, Zuid- & Noord-Korea, Rusland, Verenigde Staten, Senegal, Canada, Egypte, Wales en Zuid-Afrika. Op deze wijze leveren beiaardiers in heel Nederland een bijdrage aan een inclusieve samenleving waar mensen zich gehoord voelen.

Ook uw stem wordt gehoord. Tot 8 september kunt u bepalen met welk lied Open Monumentendag 2021 wordt ingeluid. Doe mee en klik op: https://www.openmonumentendag.nl/


Op 9 september tijdens de officiële opening van het evenement wordt het lied bekendgemaakt en voor het eerst ten gehore gebracht door de beiaardiers Frank Steijns en Luc Rombouts.