Titelblad boek

DEN HAAG — Op donderdag 31 mei 2018 werd in de Historische Leeszaal van het Vredespaleis in Den Haag het door drs. Heleen van der Weel geschreven boek “François en Pieter Hemony, Stadsklokken- en geschut gieters in de Gouden Eeuw” gepresenteerd. Van der Weel studeerde geschiedenis, was jarenlang stadsbeiaardier van Den Haag, en bespeelt nog regelmatig de beiaard van het Vredespaleis.

De broers François en Pieter Hemony stamden uit een bronsgietersfamilie in de Franse streek Lotharingen. Zij kregen rond 1642 van het Zutphense stadsbestuur opdracht een welluidend klokkenspel te gieten. Hun toreninstrumenten en luidklokken blonken uit door toen ongeëvenaarde toonzuiverheid. Hun faam verspreidde zich snel en maar liefst vijftig stads- en kloosterbesturen schaften hun klokkenspellen aan.

Ze werkten tot 1680 afwisselend in Zutphen, Amsterdam en Gent. Saillant detail: tijdens de Tweede Engels-Nederlandse Oorlog, van 1665 tot 1667, hadden de Hemony's het zo druk met het vervaardigen van kanonnen voor de oorlogsschepen, dat ze aan het maken van klokken niet toekwamen…

Op basis van een uitgebreide studie van bronnenmateriaal uit verschillende steden laat Heleen van der Weel zien dat de gebroeders zeer succesvol waren en een groot vermogen opbouwden. De tweede generatie kon hierdoor in welstand leven zonder een beroep uit te oefenen. Met de derde generatie stierf het geslacht Hemony echter uit: Pieter had geen kinderen en de zoon van François had geen interesse in het gietersvak.

Naast de beschrijving van de technische aspecten van het klokgieten, gaat dit boek ook in op ‘de mens achter de klokken’. Het verhaal over de twee tot nog toe weinig bestudeerde erflaters wordt geplaatst in de sociale, culturele en religieuze context van de 17de eeuw.

Het fraaie boek is uitgegeven door Verloren in Hilversum, telt 416 pagina’s met 170 prachtige kleurenillustraties en is in de boekhandel verkrijgbaar: ISBN 978 90 8704 680 4.

GOEDEREEDE — Ze zeggen ‘Het leven begint bij veertig’. Maar dat geldt niet voor het carillon van Goedereede, dat in juni zijn 40-ste verjaardag viert. Deze beiaard was reeds tijdens zijn eerste veertig jaren een toonbeeld van leven.

Geboren in 1978 telde het instrument 37 klokken. Vervolgens kwamen er in 1999 maar liefst dertien klokken bij! En of dat nog niet genoeg was: een uitbreiding in 2010 met twee zware basklokken. Als dat geen leven is! Er is een stoer carillon ontstaan met een uitstraling die past bij het stoere karakter van de toren.

Op zaterdag 30 juni is het eerste jubileumfeest, bestaande uit drie onderdelen:

1. Om 14.30 uur een beiaardconcert door vaste beiaardier Jan Bezuijen, samen met een koperkwartet.
2. Voorafgaand aan dat concert: Aanbieden van het Gulden Klokkenboek aan de gemeente Goeree-Overflakkee. In dit boek: de namen van de mensen van het eerste uur, zoals schenkers en sponsors.  Een paar sprekers voeren het woord voor de aanwezigen.
3. Jan Bezuijen schreef voor deze gelegenheid het Tweede Goereese Beiaardboek, dat zal worden toegezonden aan alle beiaardiers.

Domtoren Utrecht

UTRECHT — Een Beiaard Symposium in Museum Speelklok te Utrecht, afgewisseld met beiaardspel op de beiaard van de Domtoren in nauwe samenwerking met de Utrechtse klokkenspelvereniging. Op dit symposium& zijn beiaardiers, leden van de NKV en de UKV, beiaardliefhebbers en andere muziekliefhebbers welkom.

Het lijkt nog ver: 1 oktober. Maar half juni moet duidelijk zijn dat er voor het symposium voldoende deelnemers zijn! Klik even door om te zien dat het om een maandag (!) gaat en om te zien wat er deze dag te beleven is. Daar staat ook hoe je je op kunt geven. Maak er werk van! Er zijn signalen dat het nog niet storm loopt. Het zou zonde zijn wanneer het symposium afgeblazen moet worden...

Klik hier voor alle informatie

Amsterdam - Koninklijke Paleis

AMSTERDAM — Hare Koninklijke Hoogheid Prinses Beatrix der Nederlanden opent vrijdagochtend 15 juni in het Koninklijk Paleis Amsterdam de tentoonstelling ‘Uitgelicht. Verhalen uit het Stadspaleis’.

Het Koninklijk Paleis – tot 1808 het stadhuis van Amsterdam – staat al 370 jaar in het hart van Amsterdam. Architect Jacob van Campen ontwierp een gebouw dat de grote macht en rijkdom weerspiegelde van Amsterdam in de zeventiende eeuw.

Jacob VincentDe tentoonstelling presenteert een aantal ongebruikelijke hoofdrolspelers uit de geschiedenis van het gebouw. De bezoeker ontdekt in vijf verhalen hoe onbekende mensen een onuitwisbaar stempel op het gebouw aan de Dam achterlieten. Zo wordt beschreven (1) wie de bronzen klokken voor de toren goot, (2) wie het dak van de Burgerzaal ontwierp, (3) wie de kroonluchters voor het Paleis leverde, (4) wie het carillon bespeelde, en (5) wie zaten opgesloten in de cellen van het oude stadhuis.

Twee van de vijf aspecten die worden uitgelicht hebben dus een directe relatie met de beiaard: Jacob Vincent als beiaardier en François Hemony als klokkengieter.

De beiaard van Hemony in de toren van het paleis klinkt al honderden jaren over de stad. Ruim 50 jaar lang was die toren het domein van Jacob Vincent, op 1 maart 1900 aangesteld als paleisbeiaardier door Koningin Wilhelmina. Elke maandagmiddag gaf hij een concert. Tot op hoge leeftijd beklom Vincent de toren, ruim 40 meter boven de Dam. Op 28 april 1952 gaf hij - 84 jaar oud - zijn laatste concert.

François Hemony goot niet alleen in 1664 de beiaard, maar ook de zes bronzen beelden voor de gevels van het gebouw. Vooral het Atlasbeeld, met de hemelglobe op zijn schouders, spreekt zeer tot de verbeelding.

De tentoonstelling kan worden bezichtigd van 16 juni t/m 16 september. Voor het kopen van een toegangskaartje en meer informatie, zie: website van het Koninklijk Paleis

UTRECHT — Op maandag 2 juli vind de presentatie plaats van Jacob van Eycks Der Fluyten Lust-hof in bewerking voor beiaard door Arie Abbenes. Jacob van Eyck werd in 1625 beiaardier van de Domtoren. Daarnaast vermaakte hij voorbijgangers met zijn blokfluitspel vanaf het Janskerkhof. Zijn blokfluitmuziek gaf hij uit in Der Fluyten Lust-hof; voor de beiaard is echter geen muziek van hem bekend. Wat zou hij hebben gespeeld op de carillons van de Domtoren, de Janskerk, de Jacobikerk en het stadhuis?

Arie Abbenes, voormalig stadsbeiaardier van Utrecht, heeft op verzoek van de huidige stadsbeiaardier Malgosia Fiebig een aantal blokfluitcomposities van Van Eyck voor  beiaard bewerkt. In deze Van Eyck-beiaardbundel staat een bonte verzameling van bekende en minder bekende liedjes, fantasieën en psalmen. Hiermee wordt het voor beiaardiers over de hele wereld een stuk eenvoudiger om de muziek van Van Eyck uit te voeren!

Op 2 juli begint om 20.00 u. vanaf de Domtoren het openingsconcert van het zomeravondbeiaardseizoen van de Utrechtse Klokkenspel Vereniging. Componist Jorrit Tamminga geeft zijn visie op het repertoire van Jacob van Eyck en stadsbeiaardier Malgosia Fiebig en blokfluitist Erik Bosgraaf spelen stukken uit Der Fluyten Lust-hof. De luisterplaats voor dit concert is Flora’s Hof, Servetstraat 5.

Na afloop vindt de boekpresentatie plaats voor genodigden in de Michaelskapel in de Domtoren. Vanaf 3 juli is het boek te koop bij Beiaardcentrum Nederland.

Dit jaar bestaat de beiaard in de toren van de Dorpskerk Bathmen tien jaar. Om dat te vieren werd op vrijdagavond 25 mei in de kerk de tentoonstelling Klinkend Brons geopend. Een fotogalerij, de gehele kerk rond, laat zien wat er in de afgelopen tien jaar is gebeurd rond het Bathmense toreninstrument en dat is veel!

Bathmen 2

Een opsomming ‘voor de vuist weg’: Er wordt gespeeld op zaterdagochtenden door vaste beiaardier Jan Achterkamp (zie foto), schoolkinderen komen langs om zich ‘op de hoogte’ (letterlijk en figuurlijk) te stellen, alle muziekverenigingen uit het dorp spelen samen met de klokken, er zijn Bathmense Beiaardboeken verschenen, er werd een actieve en vindingrijke club opgericht: Stichting de Bathmense Beiaard. Door een goede samenwerking tussen het bestuur van deze stichting en de vaste beiaardier kwam dit alles tot stand, inclusief een informatieve en goedopgezette website: www.bathmensebeiaard.nl

Bijzonder: 28 klokken telt het Bathmense carillon, waarmee je als beiaardier kunt beschikken over 2 ½ octaaf. Voor Achterkamp nooit een beperking geweest, veeleer een uitdaging: wat maak je als beiaardier klaar op een klankjuweel dat aanzienlijk minder klokken telt dan zijn grote broers met minstens vier octaven. Dat het kan bewijst de praktijk: kijk maar op de speciale vrijdagavondconcerten in de jaarlijkse juni-carillonmaand: vele dorpsgenoten komen luisteren.

Bathmen 3

Een inspirerende avond was het, op 25 mei. Jan Achterkamp trakteerde het    aankomende publiek op rollende torentonen die prima bleken te landen op het speelse….. standbeeld (?)….. ligbeeld(?) …. met de naam Rollende Paarden (zie foto). Binnen werd op koffie/thee getrakteerd door de Werkgroep Open Kerk. De ludieke openingsverrichting werd gedaan door burgemeester Andries Heidema (zie foto), die dat vooraf liet gaan door een levendige toespraak. Beiaardier Jan vertelde de aanwezigen hoe het allemaal gekomen was, vergezeld van instructieve lichtbeelden. In dit eerste decennium heeft de beiaard een eigen plek veroverd in de gemeenschap van Bathmen.Bathmen 4

Tekst en foto’s: Roel Smit