ZUTPHEN – In de Wijnhuistoren werd donderdag 23 februari 2017 het ‘Clockhuys’ geopend, een museum waarin de beiaard in deze karakteristieke toren centraal staat. De expositieruimte beslaat twee verdiepingen in de toren. Bezoekers kunnen onder andere zelf een oefenklavier uitproberen en er is een speciaal zeven minuten durend filmpje gemaakt over de beiaard.

Namens het NKV-bestuur werd de zogenaamde Van der Elst-klok aan het museum in bruikleen gegeven. Deze klok, de wisselprijs van door de NKV georganiseerde improvisatiewedstrijden, is vernoemd naar Dr. Wijnandus van der Elst, voorzitter van de NKV van 1949 tot 1955. Het is niet alleen figuurlijk maar ook letterlijk een gewichtige prijs en daarom niet zo eenvoudig van plaats te wisselen. Daarom krijgen prijswinnaars voortaan een replica op schaal, inclusief een passende houten klokkenstoel.

Tijdens de opening van het museum hield NKV-voorzitter Ada Boerma-Van Doorne de volgende toespraak.

“Mijnheer de wethouder, voorzitter, dames en heren,

In de eerste plaats wil ik u van harte feliciteren met deze mooie expositie-ruimte. Ik wens u veel succes met de exploitatie van dit Clockhuys, dit prachtige carillonmuseum in de Wijnhuistoren.

Mooi dat op deze historische plek aandacht wordt geschonken aan het rijke verleden van Zutphen en daarmee verbonden de belangrijke rol die klokken sinds de 17de eeuw in de Hollandse steden hebben gespeeld. Hier in Zutphen hebben de gebroeders Hemony hun eerste klokken gegoten en geïnstalleerd, een groot succes want er volgden nog een groot aantal steden, waaronder Amsterdam, waar beiaarden van Hemony werden geïnstalleerd. In Zutphen begon de victorie van de Hemony-klok in Nederland.

Ik ben hier niet alleen om u te feliciteren, maar ook om een bruikleenovereenkomst te tekenen. Vandaag krijgt de gemeente Zutphen de Van der Elst-klok in bruikleen. U weet ongetwijfeld dat elke klok een naam heeft. Wie is Van der Elst?

Van der Elst was voorzitter van de Nederlandse Klokkenspel-Vereniging, de NKV, in de periode 1949-1955. De jaren van herstel en wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog. In 1945 telde Nederland nog maar 30 beiaarden die min of meer ongeschonden de Tweede Wereldoorlog overleeft hadden. De helft van alle klokken was geconfisqueerd en omgesmolten.

Na de Tweede Wereldoorlog werd de beiaard het symbool van Hollandse steden, herwonnen vrijheid, burgerzin. In de jaren van wederopbouw werden niet alleen beschadigde beiaarden hersteld, vernieuwd en uitgebreid, er werden ook nieuwe klokkentorens en beiaarden geïnstalleerd. De NKV heeft hierin een belangrijke rol gespeeld. Er is waarschijnlijk geen beiaard tot stand gekomen waar de NKV niet bij betrokken was. Als voorzitter van de NKV en specialist op dit terrein heeft de heer Van der Elst een belangrijke rol gespeeld in deze jaren.

De klok die ik namens de NKV in bruikleen geef, is de wisselbokaal van de NKV. Letterlijk een bokaal met gewicht, een klok met gewicht, zo'n 60 kilo. Een klok waar je niet om heen kan als je hem thuis hebt staan. Om praktische redenen wordt er vanaf 2016 een replica van deze klok overhandigd aan de winnaar van een improvisatieconcours.

Deze Van der Elst-klok is in 1963 gegoten. Hij is sinds 1963 uitgereikt aan de winnaar van NKV improvisatieconcours voor beiaardiers. Sinds 1963 hebben generaties beiaardiers gestreden om de hoogste eer: de Van der Elst klok! Namens al die beiaardiers, die ooit om deze van der Elst klok hebben gestreden, geef ik u nu deze klok in bruikleen.

Ik laat de klok met een gerust hart achter hier op deze historische plek. De klok is in goed gezelschap van een Hemony-klok en bij een organisatie die de beiaard en de beiaardcultuur een warm hart toedraagt. In dit carillonmuseum, dat een bijdrage levert aan het bewaren, het in stand houden, en het overdragen aan nieuwe generaties van het belangrijk materiële en immateriële erfgoed de beiaard en de beiaardcultuur, heeft deze klok een prominente plaats gekregen.

Ik hoop dat vele mensen nu en in de toekomst de weg naar het Clockhuys in de Wijnhuistoren weten te vinden. Ik hoop dat zij naast de geschiedenis van Zutphen en de geschiedenis van de beiaard, ook het verhaal van deze Van der Elst-klok horen. Deze Van der Elst-klok, die een symbool is van de toewijding en liefde voor hun vak van alle beiaardiers, die al eeuwen lang de torens in de Lage Landen laten zingen.

Ik dank u wel.”

Mevrouw Ada Boerma-Van Doorne
(voorzitter NKV)

NIEUW MUSEUM 'CLOCKHUYS' IN ZUTPHEN  Terug